Phương pháp đo cao độ hình học bằng máy thủy bình

1. Định nghĩa và nguyên lý của phương pháp đo cao hình học (còn gọi là đo thủy chuẩn)

* Đo cao hình học là phương pháp dựa vào tia ngắm nằm ngang và mối quan hệ hình học để xác định chênh cao. Nghĩa là trong phạm vi hẹp coi tia ngắm song song với mặt thủy chuẩn và vuông góc với phương của đường dây dọi. Dụng cụ đo là máy và mia thủy chuẩn.
* Nguyên lý đo cao hình học:  là dựa vào hình học để xác định độ chênh cao.

Phương pháp đo cao độ hình học bằng máy thủy bình
Phương pháp đo cao độ hình học bằng máy thủy bình

Nguyên lý đo cao hình học được phân thành 2 trường hợp:

a) Nguyên lý đo cao hình học phía trước:

Giả sử có 2 điểm A, B ( hình 1) cần xác định độ chênh cao hAB giữa 2 điểm đó. Nếu tại 1 trong 2 điểm đặt dụng cụ có tia ngắm nằm ngang, tại điểm kia dựng mia (Theo hình vẽ)
– Nếu gọi khoảng cách từ tia ngắm nằm ngang theo phương đường dây dọi đến điểm A là i, i gọi là chiều cao tia ngắm ngang.
– Khoảng cách từ tia ngằm ngang cắt mia dựng tại B đến mặt mốc điểm B gọi là số đọc trên mia, có giá trị gọi là b.

Phương pháp đo cao độ hình học
Hình 1. (Nguyên lý đo cao độ hình học phía trước)

– Chênh cao giữa 2 điểm A và B gọi là hAB thì: hAB=i-b
Như vậy qua nguyên lý trên ta thấy, nếu ta có dụng cụ đo có tia ngắm nằm ngang, có mia khắc vạch thì ta sẽ xác định được chênh cao giữa 2 điểm, bằng cách đặt máy tại 1 điểm, còn mia dựng tại điểm kia. Quá trình tiến hành xác định như vậy được gọi là đo cao hình học phía trước.

b) Nguyên lý đo cao hình học từ giữa

Giả sử cũng có 2 điểm A và B cần xác định độ chênh cao giữa 2 điểm đó, người ta dựng mia tại 2 điểm A và B, còn dụng cụ đo có tia ngắm nằm ngang đặt giữa 2 điểm đó ( hình 2 ).
Từ (hình 2) nếu gọi:
AM=a là khoảng cách tính từ A đến tia ngắm nằm ngang cắt mia dựng tại A và gọi là số đọc trên mia dựng tại A.
BN=b là khoảng cách từ B đến tia ngắm nằm ngang cắt mia dựng tại B và gọi là số đọc trên mia dựng tại B.
hAB là chênh cao giữa A và B, từ đó có:
hAB=a-b

Phương pháp đo cao độ hình học hình 2
Hình 2 (Phương pháp đo cao độ hình học)

Qua đó thấy rằng khi cần xác định chênh cao giữa 2 điểm, nếu tại 2 điểm đó dựng mia có khắc vạch, còn ở giữa 2 điểm đó đặt dụng cụ đo có tia ngắm nằm ngang. Dựa vào tia ngắm nằm ngang cắt mia tại đâu ta đọc số tại đó.

Nguyên lý hình học sẽ tìm được độ chênh cao giữa 2 điểm và trong đo đạc gọi là đo cao hình học từ giữa.
Trong thực tế nhiều trường hợp 2 điểm cần xác định độ chênh cao ở cách xa nhau, thì người ta cần phải chia thành nhiều đoạn để đo chênh cao cho từng đoạn và được gọi là đo cao hình học liên tục ( Hình 3 ).

Phương pháp đo cao độ hình học hình 3
Hình 3 (Phương pháp đo cao độ hình học)

2. Ứng dụng của đo cao hình học

Đo cao hình học là phương pháp phổ biến và được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành kỹ thuật.

  • Trong ngành trắc địa bản đồ: Đo lưới thủy chuẩn kỹ thuật, đo quan trắc lún công trình…
  • Trong giao thông thủy lợi: Đo mặt cắt ngang, tính toán san lấp…
  • Trong xây dựng: Xác định độ võng của kết cấu dầm thép, độ cân bằng của sàn bê tông…

Xem thêm bài viết: Hướng dẫn cân chỉnh bọt cho máy thủy bình

3. Thiết bị đo cao hình học

Chính là các dòng máy thủy bình và mia thủy bình. Chỉ vài thao tác đơn giản ở bài viết trên có thể giúp cho các bạn có được phương pháp và nguyên lý chính xác đo cao độ. Nếu quý khách đang tìm đơn vị cung cấp máy thủy bình uy tín vui lòng liên hệ với công ty chúng tôi. Geotech luôn sẵn sàng hỗ trợ và phục vụ quý khách.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *